Nie pal, kochanie – jak wspierać bez nacisku
Nie pal, kochanie – jak wspierać bez nacisku
Wspieranie bliskiej osoby w rzucaniu palenia bywa trudne. Każdy chce dobrze, ale czasem zamiast pomagać, nieświadomie zniechęcamy lub wywołujemy opór. Ważne jest, aby pamiętać: motywacja do zmiany musi pochodzić od samej osoby palącej. Nikt nie przestanie palić tylko dlatego, że ktoś mu rozkazuje.
Badania pokazują, że wsparcie bliskich znacząco zwiększa szanse na sukces. Osoby korzystające ze wsparcia rodziny, przyjaciół czy partnera mają wyraźnie większą motywację do rzucenia palenia i wyższą skuteczność utrzymania abstynencji. Na przykład w badaniach wsparcie od partnera wiązało się z dwukrotnie większą szansą na rzucenie palenia w krótkim terminie, a wsparcie ze strony przyjaciół i współpracowników zwiększało powodzenie nawet o około 85% w dłuższym okresie.
Wzmacniać – nie zmuszać
Kluczem jest wspieranie i wzmacnianie, a nie zmuszanie. Zamiast powtarzać „Nie pal!”, lepiej mówić o korzyściach i zauważać każdy, nawet najmniejszy sukces. „Zauważyłam, że dziś nie sięgnęłaś po papierosa – świetna robota!” – takie słowa dają poczucie sprawczości i wzmacniają poczucie własnej wartości.
Pomocna jest też szczera rozmowa i ustalenie, jakiego rodzaju wsparcia ktoś potrzebuje. Niektórzy potrzebują pytania „Jak się trzymasz?” i możliwości rozmowy o swoich zmaganiach, innych drażni nadmierna dociekliwość. Dlatego dobrą strategią jest wspólne ustalenie, co będzie wspierające dla danej osoby.
Warto mieć też świadomość, że odstawianie nikotyny wiąże się z objawami odstawienia, np. obniżeniem nastroju, drażliwością czy problemami ze snem. Często wsparcie polega na uwzględnieniu tych stanów i zrozumieniu, że nadmierne reakcje emocjonalne czy niechęć do wyjścia na spotkanie towarzyskie wynikają z objawów odstawiennych.
Planowanie
Dobrym sposobem jest wspólne planowanie małych kroków. Możecie ustalić ograniczenie liczby papierosów w ciągu dnia albo znaleźć zamienniki, które odwrócą uwagę od sięgania po nikotynę. Ważne, by decyzja należała do osoby palącej – wtedy poczuje kontrolę nad procesem i będzie bardziej wytrwała.
Pomaga też wspólne planowanie aktywności, które nie wiążą się z używaniem nikotyny, a mogą wytworzyć nowe, zdrowe rytuały, np. wspólne spacery. Wsparcie emocjonalne (empatia, komunikaty „ja”, bez oskarżania) oraz odpowiednie warunki (np. otoczenie, w którym nie wszyscy palą) – to kombinacja, która daje znacznie większą szansę na sukces.
Nie mniej istotne jest okazywanie empatii i cierpliwości. Odstawianie nikotyny to proces, który często wiąże się ze stresem i emocjami. Zamiast krytykować, słuchaj: „Rozumiem, że było Ci dziś ciężko, jestem przy Tobie”. Takie podejście buduje poczucie bezpieczeństwa i pozwala oswoić trudne chwile bez presji. Warto też pamiętać, że często potrzeba kilku prób, zanim osiągnie się sukces.
Komplementy mile widziane
Pochwały i docenianie wysiłku są niezwykle ważne. Każdy dzień bez papierosa, każdy postęp – nawet niewielki – jest krokiem w stronę zdrowia. Wsparcie, obecność i wiara w sukces działają najlepiej wtedy, gdy są konsekwentne, nawet jeśli potrzeba wielu prób.
Zmiana jest trudna, ale przy odpowiednim wsparciu – możliwa.
I.Przepiórka; M.Cedzyńska
Więcej na ten temat: https://jakrzucicpalenie.pl/chce-zeby-ktos-rzucil-palenie/
Bibliografia:
Soulakova JN, Tang C-Y, Leonardo SA, Taliaferro LA. Motivational Benefits of Social Support and Behavioural Interventions for Smoking Cessation. Journal of Smoking Cessation. 2018;13(4):216-226. doi:10.1017/jsc.2017.26
van den Brand FA, Nagtzaam P, Nagelhout GE, Winkens B, van Schayck CP. The Association of Peer Smoking Behavior and Social Support with Quit Success in Employees Who Participated in a Smoking Cessation Intervention at the Workplace. Int J Environ Res Public Health. 2019 Aug 8;16(16):2831. doi: 10.3390/ijerph16162831. PMID: 31398854; PMCID: PMC6720923. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31398854/
