Palenie tytoniu a nowotwory

Palenie tytoniu a nowotwory

Palenie tytoniu może powodować raka, a następnie blokować organizm przed walką z nim.

Szkodliwe substancje chemiczne, zawarte w dymie papierosowym, mogą:

  • osłabiać układ odpornościowy organizmu, utrudniając rozpoznawanie i niszczenie komórek rakowych. Kiedy tak się dzieje, komórki rakowe dzielą się w sposób niekontrolowany.
  • uszkodzić lub zmienić DNA komórki. DNA to „instrukcja obsługi” komórki, która kontroluje jej normalny wzrost i funkcjonowanie. Kiedy DNA jest uszkodzone, komórka może wymknąć się spod kontroli i rozpocząć tworzenie się guza nowotworowego.

Lekarze i naukowcy od lat wiedzą, że palenie powoduje większość nowotworów płuc. To niestety nadal aktualne, prawie 9 na 10 zgonów z powodu raka płuc jest spowodowanych paleniem papierosów lub biernym narażeniem na dym. W rzeczywistości palacze są dziś bardziej narażeni na raka płuc niż w 1964 roku, mimo że palą mniej papierosów. Jednym z powodów mogą być zmiany w sposobie wytwarzania papierosów i poziomie zawartości substancji chemicznych.

Stale obserwujemy postępy w leczeniu nowotworów, ale rak płuca nadal zabija więcej mężczyzn i kobiet niż jakikolwiek inny rodzaj raka. W Polsce każdego roku niemal 16 tysięcy mężczyzn i ponad 8 tysięcy kobiet umiera z powodu raka płuca. W populacji mężczyzn aż 94% raków płuca związanych jest z paleniem tytoniu, u kobiet aż 75%. Na raka płuca umierają także niepalący, z powodu narażenie na bierne palenie.

Palenie może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory.

Palenie tytoniu może zwiększać ryzyko występowania nowotworów prawie wszędzie w organizmie. Poniżej wymienione są lokalizacje nowotworów związanych z paleniem tytoniu:

  • Krew (ostra białaczka szpikowa)
  • Pęcherz moczowy
  • Szyjka macicy
  • Okrężnica i odbytnica
  • Przełyk
  • Nerki i miedniczka nerkowa
  • Krtań
  • Wątroba
  • Płuca, tchawica i oskrzela
  • Jama ustna i gardło
  • Trzustka
  • Żołądek

Najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić, aby uchronić się przed rakiem związanym z paleniem tytoniu, jest niepalenie papierosów. Ważne jest również, aby unikać biernego palenia.

 

Zaprzestanie palenia zmniejsza ryzyko zachorowania na 12 różnych rodzajów raka: raka płuca, krtani, jamy ustnej i gardła, przełyku, trzustki, pęcherza, żołądka, okrężnicy i odbytnicy, wątroby, szyjki macicy, nerek i ostrej białaczki szpikowej (AML).

  •  5–10 lat od zaprzestania palenia Twoja szansa zachorowania na raka jamy ustnej, gardła lub krtani spada o połowę.
  •  10 lat od zaprzestania palenia zmniejsza się ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego, przełyku lub nerek.
  •  10-15 lat od zaprzestania palenia ryzyko zachorowania na raka płuca spada o połowę.
  •  20 lat po zaprzestaniu palenia ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, gardła, krtani lub trzustki spada do poziomu obserwowanego u osób niepalących.
  • 20 lat po zaprzestaniu palenia ryzyko raka szyjki macicy spada o około połowę.

 

 

Źródła:

  1. S. Department of Health and Human Services. Smoking Cessation. A Report of the Surgeon General.pdf iconexternal icon Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health, 2020.
  2. Wojciechowska U, Didkowska J, Michałek I, Olasek P, Ciuba A. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2018 roku. Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy. Warszawa, 2020.