Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym: 801 108 108

Nikotynowa Terapia Zastępcza

Nikotynowa terapia zastępcza:

Leczenie nikotyną stosowane jest z powodzeniem od ponad 30 lat i służy wytłumieniu objawów zespołu abstynencji w momencie kiedy przestajesz palić papierosy. Przyjmując czystą nikotynę, czy to w postaci gumy czy plastra, uwalniasz się od szeregu groźnych substancji zawartych w dymie tytoniowym.

Nikotynową Terapię Zastępczą możesz stosować gdy jesteś fizjologicznie uzależniony od nikotyny. Możesz sprawdzić to wykonując test uzależnienia lub odpowiadając sobie na pytania:
– czy budzisz się w nocy, aby zapalić papierosa?
– czy w ciągu pół godziny po przebudzeniu zapalasz swojego pierwszego papierosa? i
– czy palisz 20 papierosów lub więcej?

Jeżeli na dwa z tych pytań odpowiesz twierdząco to oznacza to, że jesteś uzależniony od nikotyny. Proces leczenia nikotyną można podzielić na dwa etapy:

  1. Po całkowitym zaprzestaniu palenia, kiedy stężenie nikotyny gwałtownie zmniejsza się podawanie jej w postaci gumy czy plastra służy minimalizacji objawów głodu nikotynowego. W tym okresie możesz spokojniej uczyć się żyć bez papierosa.
  2. Kiedy zaczynasz panować nad objawem głodu nikotynowego rozpoczyna się drugi etap leczenia, w którym stopniowo zmniejszając dawkę nikotyny dążysz do całkowitego jej odstawienia.

Coraz częściej zaleca się jednoczesne stosowanie różnych form NTZ (np. długodziałające plastry z krótko działającymi gumami czy pastylkami), co może zwiększyć skuteczność terapii.

Nikotynowa guma do żucia (Nicorette, Nicopass)

Informacje ogólne:
Guma do żuciawystępuje w kilku smakach (naturalnym, miętowym i owocowym) i dawkach (2 i 4mg). Prawidłowe stosowanie gumy powoduje, że zawarta w niej nikotyna przedostaje się przez błonę śluzową jamy ustnej do krwi a jej stężenie, które nigdy nie jest tak duże jak po zapaleniu nawet słabego papierosa powoduje, że wytłumione zostają przykre objawy abstynencji, a ryzyko uzależnienia od gumy jest niewielkie. Guma ma również znaczenie psychologiczne; pozwala Ci zająć usta, ręce.

Stosowanie:
Możesz stosować gumy systematycznie lub okazjonalnie. Systematyczne stosowanie gumy nikotynowej polega na tym, że w określonych odstępach czasu np. co godzinę stosujesz gumę bez względu na to czy akurat w tym momencie masz chęć na papierosa czy nie. Doraźne podawanie gumy jest nieco ryzykowne, gdyż bierzesz gumę w momencie kiedy poczujesz chęć zapalenia papierosa. W tym przypadku musisz uzbroić się w cierpliwość, gdyż maksymalne stężenie nikotyny po przyjęciu gumy osiąga się dopiero po ok. 15 minutach jej stosowania, podczas gdy w przypadku papierosa już w ciągu kilku sekund.

Ważne: Pamiętaj! Skuteczność terapii nikotyną zależy też od prawidłowej techniki stosowania. Nie popełnij błędu traktując gumę nikotynową jako typową gumę do żucia. Żuj powoli, starając się nie połykać zbyt wiele śliny. Kiedy poczujesz na języku delikatne mrowienie przestań żuć gumę i umieść ją pod językiem lub miedzy policzkiem a dziąsłem. Gdy nieprzyjemne drętwienie minie należy ponownie gumę rozgryźć i żuć uwalniając następną porcję nikotyny. Czynności te należy powtarzać nie dłużej niż 30 minut, gdyż po tym czasie cała zawarta nikotyna zostaje wchłonięta do krwi. Jeśli objawy głodu nie ustąpiły należy wziąć następną gumę o wybranym stężeniu nikotyny (np. 2mg) lub gumę z wyższym stężeniem nikotyny (4mg).

Przeciwwskazania:
Poza stwierdzonym brakiem uzależnienia fizycznego od nikotyny przeciwwskazaniem do stosowania gumy mogą być choroby stawu skroniowo-żuchwowego, stany zapalne w jamie ustnej czy przełyku, czynna choroba wrzodowa, świeży udar naczyniowo-mózgowy

Objawy niepożądane:
Wśród objawów niepożądanych mogą wystąpić: czkawka, bóle żołądka, podrażnienie gardła, zwiększenie wydzielania śliny, lekka niestrawność, zgagę

Plaster nikotynowy (Niquitin, Nicorette, Nicopatch)

Informacje ogólne:
Wielu pacjentówuważa stosowanie plastrów za łatwiejsze ponieważ nie trzeba o nich pamiętać ani uczyć się jak ich używać. Mają też niski odsetek działań ubocznych. Plaster podobnie jak inne formy NTZ pomaga w walce z fizjologicznym uzależnieniem od nikotyny. Uwalnia przez skórę stałą dawkę nikotyny do krwi. Na rynku są dostępne plastry, które nakleja się na skórę na 16 albo 24 godziny. Podobnie jak guma, tak i plaster, występuje w kilku dawkach (7, 14, 21 mg – plastry 24-godzinne; 5, 10, 15 mg – plastry 16-godzinne). Skuteczność plastrów w obu reżimach czasowych jest podobna i jest porównywalna z innymi produktami NTZ.

Stosowanie:
Plastry nikotynowe nakleja się na jakiekolwiek nieowłosione, suche i czyste miejsce górnej części ciała (ramię, plecy, klatka piersiowa). Skóra nie powinna być uszkodzona lub podrażniona. Unikaj miejsc gdzie skóra się marszczy lub takich gdzie powstają fałdy podczas poruszania się. Po upływie zaleconego czasu (16 lub 24 godziny) należy stary plaster usunąć. Aby uniknąć podrażnienia skóry staraj się naklejać plaster za każdym razem w inne miejsce.
Pełna kuracja trwa 10 tygodni. W czasie tych 10 tygodni stopniowo zmniejsza się dawkę nikotyny. Jeżeli palisz więcej niż 10 papierosów na dobę zmniejszaj sobie dawkę stopniowo w 3 etapach. Plastry 1 stopnia zawierające największą dawkę nikotyny stosuj przez 6 tygodni, 2 stopnia przez 2 tygodnie, 3 stopnia przez kolejne 2 tygodnie. Jeżeli palisz mniej niż 10 papierosów na dobę dawkę zmniejszaj w dwóch etapach, zaczynając od 2 stopnia (6 tygodni), kończąc na 3 stopniu (2 tygodnie).

Przeciwwskazania:
Nadwrażliwość na nikotynę lub którykolwiek składnik preparatu, układowe choroby skóry, niestabilna dławica piersiowa, stan po świeżym zawale serca, ciężka arytmia, niedawno przebyte zaburzenie krążenia mózgowego.

Objawy niepożądane:
Wśród objawów niepożądanych najczęściej mogą wystąpić: zaczerwienienie i pieczenie skóry, bóle głowy, zawroty głowy, objawy grypopodobne, nudności, mięśniobóle, bóle stawów, zmory nocne, niepokój, bezsenność, niestrawność, podrażnienie żołądka, biegunka lub zaparcie.

Pastylki do ssania (Nicorette, Niquitin)

Informacje ogólne:
Kluczem do dawkowania pastylek jest ustalenie stopnia uzależnienia od tytoniu, na podstawie czasu, który mija od chwili przebudzenia się rano do momentu zapalenia pierwszego papierosa Test uzależnienia. Pastylki nikotynowe do ssania 2mg są odpowiednie dla osób, które wypalają pierwszego papierosa po upływie przynajmniej 30 minut po przebudzeniu. Dawka 4 mg przeznaczona jest dla tych, którzy pierwszego papierosa wypalają wcześniej. Proces odzwyczajania się od palenia, przy użyciu pastylek do ssania, nie wiąże się z przejściem na niższe dawki w trakcie trwania kuracji. Zamiast tego osoba przyjmująca pastylki stosuje taką samą dawkę, ustaloną dla niej na podstawie określonego wcześniej poziomu uzależnienia, stopniowo redukując częstotliwość przyjmowania pastylek.

Stosowanie:
Pastylkę umieść w ustach i od czasu do czasu przemieszczaj ją z jednej strony jamy ustnej do drugiej aż się rozpuści. Podczas stosowania nie należy jeść ani pić. Nie żuj i nie połykaj! Pastylka rozpuszcza się zwykle po 20-30 minutach. Nie należy stosować dwóch pastylek jednocześnie. Pełna kuracja trwa minimum 6 tygodni i przebiega według następującego schematu: tygodnie 1-6 – bierz jedną pastylkę co 1-2 godziny, tydzień 7-9 – jedną pastylkę co 2-4 godziny, tydzień 10-12 – jedną pastylkę co 4-8 godzin. Po zakończeniu kuracji jeżeli w dalszym ciągu trudno Ci się powstrzymać od palenia przez 12 tygodni możesz brać 1-2 pastylki dziennie. Preparatu nie powinno się stosować dłużej niż 24 tygodnie.

Przeciwwskazania:
Nie kontrolowane nadciśnienie tętnicze, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby, nadczynność tarczycy, cukrzyca, schorzenia układu sercowo-naczyniowego, ciężkie schorzenia naczyń obwodowych.

Objawy niepożądane:
Wśród objawów niepożądanych mogą wystąpić nudności, bezsenność, niepokój, drażliwość, wzmożony apetyt, ból głowy, zapalenie gardła, wymioty, zgaga, czkawka, podrażnienia lub owrzodzenia jamy ustnej, biegunka, wzdęcia i niestrawność oraz zawroty głowy i zaburzenia smaku.

Inhalator nikotynowy

Informacje ogólne:
Inhalator nikotynowy to ustnik razem pojemnikiem, do którego wkłada się wymienne, porowate polietylenowe naboje (wkłady) z nikotyną, które tworzą urządzenie pozwalające dostarczyć organizmowi powietrze nasycone nikotyną. Powietrze nasycone nikotyną dostaje się do jamy ustnej gdzie głównie przez śluzówkę jest ona absorbowana. Sposób używania inhalatora przypomina palenie papierosa jest on więc szczególnie cenny dla osób, u których w uzależnieniu szczególnie silna jest potrzeba rytuału ręka-usta. Jest to jedyny dostępny w Polsce środek, który uwzględnia zarówno behawioralny (gest ręka-usta), jak i farmakologiczny (nikotyna) aspekt uzależnienia.

Stosowanie:
Inhalator nikotynowy należy używać kiedy tylko pojawi się potrzeba zapalenia papierosa. Należy go używać w taki sposób co papieros – tzn. zaciągać się tak, jak papierosem. Inhalacja powinna trwać około 20 minut (zaciąga się dwa razy częściej niż papierosem). Używany w ten sposób inhalator wystarczy na 4 inhalacje. Ilość nikotyny z inhalatora zależy od temperatury – w niższych temperaturach inhalator musi być używany dłużej aby otrzymać ten sam efekt, co w krótszym czasie w wyższej temperaturze. Otwarty wkład należy zużyć w ciągu 12 godzin. Kuracja trwa zwyczajowo 3 miesiące.

Przeciwwskazania:
Nadwrażliwość na nikotynę lub mentol, ostatnio przebyty zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, ciężka arytmia serca, ostra faza udaru mózgowego, ciąża i karmienie piersią.

Objawy niepożądane:
Inhalator nikotynowy jest najlepiej tolerowanym produktem z serii produktów Nikotynowej Terapii Zastępczej. Objawy niepożądane są rzadkie i umiarkowane – najczęściej jest to kaszel i podrażnienie śluzówki jamy ustnej i gardła szczególnie często używających inhalatora. Objawy zwykle ustępują po pewnym czasie. 

Pastylki podjęzykowe Nicorette MicroTab

Informacje ogólne:
Nicorette Microtab – to tabletki podjęzykowe.
Zawierają 2mg lub 4mg nikotyny. Ich zaletą jest to, że są małe i nie rzucają się w oczy, docenią je przede wszystkim ci, którzy preferują dyskretny sposób korzystania z zastępczej terapii nikotynowej. Stosuje się je w celu osłabienia objawów abstynencji, które dokuczają osobom odzwyczajającym się od palenia. Podczas stosowania tabletek Nicorette Microtab uwalnia się nikotyna i jest ona wchłaniana do organizmu przez śluzówkę jamy ustnej. Odpowiednia dzienna dawka to 8-12 tabletek. Czas trwania kuracji jest określany w sposób indywidualny, najczęściej jednak trwa co najmniej 2-3 miesiące.

Stosowanie:
W wypadku silnej chęci zapalenia papierosa trzeba włożyć pod język jedną tabletkę i pozostawić ją tam przez ok. 30 minut aż do całkowitego rozpuszczenia. Tabletki nie należy rozgryzać ani połykać. Gdy rozpuszcza się, nie wolno nic jeść, pić ani palić. Dawkowanie jest ustalane w indywidualny sposób, decyduje stopień uzależnienia od nikotyny. W początkowym okresie stosuje się jedną tabletkę co 1-2 godziny, odpowiednia dawka dzienna wynosi 8-12 tabletek. Dziennie nie powinno się jednak zażywać więcej niż 30 mikrotabletek Osoby silnie uzależnione lub pacjenci, którzy nie zaprzestali palenia podczas przyjmowania jednej tabletki o stężeniu 2 mg, powinni zwiększyć dawkę do dwóch tabletek przy dziennej dawce 16-24 tabletek. W tym przypadku również nie powinno się zażywać więcej niż 30 tabletek dziennie. Po 12 tygodniowym okresie zażywania pastylek należy stopniowo ograniczać ilość microtab do 1-2 dziennie. Długość kuracji może być ustalana w indywidualny sposób, na ogół jednak trwa 2-3 miesiące. Po tym okresie liczbę tabletek należy stopniowo ograniczać. Terapia powinna być zakończona w momencie, gdy dawka dzienna zostanie ograniczona do 1-2 tabletek.

Przeciwwskazania:
Nadwrażliwość na nikotynę lub jakikolwiek inny składnik preparatu Nicorette Microtab. Przebyty zawał mięśnia sercowego (w ciągu ostatnich trzech miesięcy). Dławica piersiowa, naczyń i os kurczowa. Ciężka arytmia serca. Ostra faza udaru mózgowego. Kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby poniżej 18 roku życia.

Objawy niepożądane:
Podczas pierwszych dni mogą wystąpić podrażnienia jamy ustnej i gardła. Jeśli nie ustępują po kilku dniach leczenia należy skonsultować się z lekarzem. Inne objawy to: bóle, zawroty głowy, nudności, zgaga, uczucie suchości i gorąca w jamie ustnej, zapalenie śluzówki nosa. Mniej częstsze to: kołatanie serca i przejściowe migotanie przedsionków. 

Nicorette Spray, 1 mg/dawkę, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór nikotyny

Informacje ogólne:
Nicorette Spray składa się z butelki z tworzywa sztucznego, zawierającej roztwór w dozowniku z mechaniczną pompką dozującą. Dozownik jest wyposażony w zabezpieczenie przed dziećmi. Każda butelka zawiera 13,2 ml roztworu odpowiadającego 150 dawkom.  Nicorette Spray jest dostępny w opakowaniach zawierających 1 lub 2 dozowniki. Podczas podawania aerozolu do stosowania w jamie ustnej nie należy jeść ani pić. Nie obserwowano wpływu leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Nicorette Spray zawiera małą ilość etanolu (alkoholu), mniej niż 100 mg na dawkę.

Przeciwwskazania:
Uczulenie na nikotynę lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku należy zasięgnąć porady lekarza w przypadku: przebytego niedawno (w ciągu ostatnich 3 miesięcy) zawału serca lub udaru mózgu, bólu w klatce piersiowej (niestabilna dławica piersiowa) lub objawów dławicy piersiowej w spoczynku,
choroby serca wpływającej na szybkość lub miarowość rytmu serca, wysokiego ciśnienia tętniczego, które nie jest wyrównane przez leki, wystąpienia kiedykolwiek reakcji alergicznych, takich jak obrzęk warg, twarzy i gardła (obrzęk naczynioruchowy) lub swędząca wysypka (pokrzywka). Stosowanie NTZ może czasem sprowokować ten rodzaj reakcji, ciężkiej lub średnio nasilonej choroby wątroby, ciężkiej choroby nerek, cukrzycy, nadczynności tarczycy, guza nadnercza (guza chromochłonnego nadnerczy), choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy, zapalenia przełyku. Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach przyjmowanych aktualnie lub ostatnio, również tych, które wydawane są bez recepty. Jest to szczególnie istotne, jeśli stosuje się leki zawierające: 

teofilinę w leczeniu astmy,
takrynę w chorobie Alzheimera,
klozapinę w schizofrenii,
ropinirol w leczeniu choroby Parkinsona.

Działania niepożądane:
Należy przerwać stosowanie leku Nicorette Spray i natychmiast zwrócić się do lekarza w przypadku pojawienia się któregokolwiek z następujących rzadkich i poważnych działań niepożądanych (objawów obrzęku naczynioruchowego): spuchnięta twarz, język lub gardło, trudności w przełykaniu, pokrzywka i  trudności w oddychaniu. Bardzo częste (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 pacjentów): czkawka (występuje szczególnie często), ból głowy, nudności, działania miejscowe aerozolu, jak mrowienie, uczucie pieczenia, stan zapalny lub ból w jamie ustnej bądź ból warg lub zmiany odczuwania smaku, suchość w jamie ustnej lub gardle bądź zwiększone wydzielanie śliny, uczucie niestrawności. Warto zwrócić uwagę, że poza specyficznymi dla danej postaci leku, wszystkie przeciwwskazania są tak naprawdę przeciwwskazaniami do palenia papierosów. Wiele objawów niepożądanych, które występują u rzucających palenie jest często spowodowana odstawieniem tytoniu a nie działaniem leku. Te objawy to: nastrój depresyjny lub dysforyczny bezsenność drażliwość, frustracja lub gniew, stany lękowe, trudności w koncentracji, niepokój, obniżenie częstości tętna, wzmożony apetyt i wzrost masy ciała.


Back to Top ↑